یادداشت یک کارشناس ارشد بانکی ؛

مطالبات معوق نظام بانکی و علل بروز آن !

اقتصاد ایران: یک کارشناس ارشد نظام بانکی کشور با ارسال یک یادداشت اختصاصی به خبرگزاری اقتصادی ایران به موضوع مطالبات بانکی و آسیب شناسی آن پرداخته و تاکید کرده است : " جذب و جمع آوری سپرده های سرگردان و هدایت آنها به سمت بخش های اقتصادی از طریق اعطای تسهیلات از مهمترین وظایف نظام بانکی است . "

به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران ، * رحیم طاهری، کارشناس ارشد مدیریت بانکداری در این یادداشت آورده است : " این منابع جذب شده و تخصیص آن به بخش های اقتصادی نیازمند زیر ساخت های لازم همچون؛ داشتن بانکهای جامع اطلاعات اعتباری صحیح و به روز شده و کارآمد است و عدم موسسات رتبه بندی و  اعتبار سنجی و شرکتهای مشاوره ای مالی و سرمایه گذاری باعث افزایش ریسک بانکها و نکول تسهیلات اعطایی خواهد شد که امروزه یکی از معضلات نظام بانکی کشور حجم مطالبات معوق  می باشد. "
بدیهی است پیدایش و افزایش مطالبات معوق در سیستم بانکی باعث کاهش منابع ، محدودیت در ارائه تسهیلات ، کاهش سودآوری و کاهش EPS خواهد شد.
با عنایت به بانک محور بودن اقتصاد ایران ، افزایش مطالبات معوق سیستم بانکی به یک چالش ملی تبدیل شده و شاید در آینده بروز بحران بزرگ برای بانکها دور از ذهن نخواهد بود.
اقلام معوق باعث شده که بانکها نسبت به دارایی خودشان از اختیار لازم برخوردار نباشند و تعریف جدیدی در سیستم بانکی بعنوان بانک ناسالم ایجاد شود.
بانک سالم بانکی است که نسبت به دارایی های خود از اختیارکافی برخوردار باشد. در بانک سالم وقتی مطالبات وصول می شود بانک اختیار دارد تا دارایی حاصل را به صورت تسهیلات جدید به دیگران اعطا کند یا بخشی از دیون خود را بپردازد.
 بانک سالم چون اختیارلازم در استفاده از دارائی های خود دارد نیاز به رقابت ناسالم برای جذب سپرده های جدید ندارد.


* رقابت ناسالم نوعی مریضی در ترازنامه بانکها است
دارائیهای غیر مولد نشانه عمومی اش وجود ضعف نظام مالی و بانکی است که اقتصاد  کشور سیر طبیعی خود را ندارد که اثراتش باعث شده شاخص کفایت سرمایه بانکها از مطلوبیت لازم برخوردار نباشد و همچنین بانکها دچار ریسک نقدینگی شوند.
بخش وسیعی از دارائیهای سیستم بانکی دارائیهای غیر مولد هستند. دارائی غیر مولد سیستم بانکی شامل تسهیلات معوق ، مطالبات از دولت و وثایق تملیکی و تسهیلات اعطاء شده به شرکتهای زیر مجموعه می باشدکه نشان دهنده بی کیفیتی داراییهای سیستم بانکی است.
از آنجایی که در سالهای اخیر افزایش مطالبات معوق منجر به بلوکه شدن منابع بانکها و کاهش سرعت نرخ گردش تسهیلات شده است که یکی از دغدغه های اصلی بانکها اقلام معوق ترازنامه قلمداد می شود.
در موضوع مطالبات معوق باید بر شناسایی ریسک های عملیات بانکی و شناسایی ریسک اعتباری متمرکز باشیم.
اقلام معوق نظام بانکی حاکی از عدم بازپرداخت به موقع تسهیلات اخذ شده توسط مشتری حول دو متغیر مهم ؛ عدم توان و عدم تمایل  استوار است.


*عدم توان  و عدم تمایل از دو منظر قابل بررسی است:
 یکی از علل ، کارکنان بانکها است و علت دیگر مشتریان می باشد که هر یک از عوامل مذکور نیاز به تشریح دارد . اگرچه عوامل دیگری می توان اضافه نمود ولی اینها عوامل مهمی در ایجاد اقلام معوق می باشند.

الف) دلایل عمده عدم تمایل کارکنان بانکها

1) بعضاًکارکنان بانکها از جایگاه شغلی خودشان رضایت ندارند و پایین بودن سطح توان کاری شعب و کمبود حس تعلق سازمانی کارکنان شعب

2) گاهاًکارکنان بانکها به صحت فرآیند تسهیلات اعطاء شده باور ندارند وذهنیت منفی نسبت به سلامت تسهیلات اعطایی دارند و همچنین مستندات پرونده برای انجام اقدامات قانونی کافی نمی باشد.

3) موضوع مطالبات معوق در درجه بندی شعب از کم وزنی برخوردار است و بی توجهی به عملکرد مطلوب کارکنان در امر وصول مطالبات

4) تفسیر نادرست از تسهیلات تکلیفی داشتن و ترس از فشارها و تهدید های برون سازمانی و درون سازمانی

5) عدم پیش بینی مسئولیت مستقیم اعضاء کمیته اعتباری بانکها و عدم پاسخگویی مدیران ارشد بانکها در مطالبات ایجادی

6) برخی از پرونده های اعتباری از قدمت بالایی برخوردار می باشند.


ب) دلایل عمده عدم توان کارکنان بانکها

1) عدم شناخت کافی از صنعت بانکداری و به روز نبودن اطلاعات و دانش کاری و عدم تخصص   حرفه ای کارکنان بانکها

2) ناکارایی دوره های آموزشی و عدم استمرار دوره های آموزش ضمن خدمت سیستم بانکی

3) عدم تناسب مسئولیت شغلی با توانمندی شغلی کارکنان بانکها

4) نامناسب بودن مسئولیت با اختیارات و ناکارامد بودن سازوکارهای وصول مطالبات در سیستم بانکی

 دلایل عدم تمایل و توان مشتریان بانکها که منجر به ایجاد مطالبات معوق می شود.


*دلایل عمده عدم تمایل مشتری

  1. اختلاف فاحش سود تسهیلات بانکی با قیمت پول در بازار
  2. عدم اعتماد مشتری نسبت به استفاده مجدد از تسهیلات
  3. اشراف مشتری نسبت به روند کند بودن اقدامات حقوقی بانکها و آگاهی مشتری از کم بها بودن وثایق تودیعی نزد بانک
  4. نبود سیستم اطلاعات جامع مشتریان و عدم ارتباط به موقع مسئولین بانکها با مشتریان بدهکار
  5. تغییرات مکرر دستور العمل های ارزی – ریالی بانکها

*دلایل عمده عدم توان مشتری

  1. نداشتن اهلیت اعتباری مشتری و عدم شناخت از بازار توسط مشتری
  2. از دست رفتن بازار فروش به علت رکود اقتصادی و بروز مشکلات اقتصادی کشور و عدم تمکن مالی مشتری
  3. جابه جایی مصرف تسهیلات اخذ شده توسط مشتری
  4. بروز حوادث غیر مترقبه –عدم تحقق درآمدهای فروش شعبه
  5. عدم تحقق زمان بندی اجرا و بهره برداری طرحها و طولانی بودن فرآیند اخذ مجوز قانونی
  6. تعهدات غیر مستقیم زیاد توسط مشتری و عدم شناحت دقیق ذینفع واحد از سوی بانک از علل عمده ایجاد مطالبات معوق در سیستم بانکی می باشد.                                                                                                                  
    * رحیم طاهری 
    عضو هیأت عامل بانک ملت
برچسب‌ها :

نظرات کاربران

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نرخ ارز

عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 55053 0 (0%)
درهم امارات 11436 0 (0%)
لیر ترکیه 7139 0 (0%)
یوان چین 6071 0 (0%)
صد ین ژاپن 37478 0 (0%)
دلار کانادا 32243 0 (0%)
دلار استرالیا 29837 0 (0%)
فرانک سوئیس 42399 0 (0%)
افغانی 553 0 (0%)
کرون سوئد 4680 0 (0%)
کرون دانمارک 6501 0 (0%)
کرون نروژ 5134 0 (0%)
دینار کویت 138353 0 (0%)
ریال عربستان 11200 0 (0%)
ریال قطر 11538 0 (0%)
ریال عمان 109229 0 (0%)
دینار عراق 3525 0 (0%)
دینار بحرین 111697 0 (0%)
لیر سوریه 82 0 (0%)
روپیه هند 569 0 (0%)
روپیه پاکستان 32081 0 (0%)
دلار سنگاپور 30463 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 5359 0 (0%)
رینگیت مالزی 10101 0 (0%)
بات تایلند 128184 0 (0%)
روبل روسیه 636 0 (0%)
منات آذربایجان 24755 0 (0%)
درام ارمنستان 8648 0 (0%)
عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار آمریکا - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 7800 0 (0%)
درهم امارات 2950 0 (0%)
دلار کانادا 8500 0 (0%)
دلار استرالیا 8400 0 (0%)
فرانک سوییس 11000 0 (0%)
ده هزار ین ژاپن 980000 0 (0%)
کرون سوئد 650 0 (0%)
کرون دانمارک 880 0 (0%)
کرون نروژ 690 0 (0%)
لیر ترکیه 2200 0 (0%)
رینگیت مالزی 3000 0 (0%)
یوان چین 945 0 (0%)
بت تایلند 185 0 (0%)
روپیه هند 85 0 (0%)
ریال عربستان 2850 0 (0%)
دینار عراق 5000 0 (0%)
روبل روسیه 100 0 (0%)
منات آذربایجان 3400 0 (0%)
درام ارمنستان 12 0 (0%)
لاری گرجستان 2500 0 (0%)
دینار کویت 17000 0 (0%)
دینار بحرین 13700 0 (0%)
ریال عمان 13480 0 (0%)
ریال قطر 1400 0 (0%)
لیر سوریه 13 0 (0%)
دلار سنگاپور 4200 0 (0%)
دلار نیوزیلند 4015 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 690 0 (0%)
روپیه پاکستان 45 0 (0%)
افغانی 74 0 (0%)